مسابقات Jeopardy CTF، یکی از محبوب‌ترین فرمت‌‌های رقابت‌های امنیت سایبری هستند که شرکت‌کنندگان را با مجموعه‌ای از چالش‌های متنوع روبه‌رو می‌کنند. این چالش‌ها در حوزه‌های مختلفی مانند رمزنگاری، وب، مهندسی معکوس، فارنزیک و باینری طراحی شده‌اند و حل آن‌ها به مهارت فنی، تحلیل دقیق و خلاقیت نیاز دارد. از ویژگی‌های جذاب Jeopardy CTF این است که هم مهارت‌های فردی و هم توانایی کار تیمی را به چالش می‌کشد. سرعت عمل، تصمیم‌گیری تحت‌فشار زمان و استفاده از ابزارهای تخصصی، نقش کلیدی در موفقیت این مسابقات ایفا می‌کنند. در ادامۀ این مقاله، شما را با ساختار مسابقات، رایج‌ترین دسته‌بندی چالش‌ها، مهارت‌های لازم، استراتژی‌های موفقیت و منابع معتبر برای تمرین و شرکت در مسابقات Jeopardy CTF در سال ۲۰۲۵ آشنا خواهیم کرد.

امسال، المپیک فناوری برای دومین بار برگزار می‌شود که می‌توانید با ثبت‌نام، فرصت حضور در این رقابت هیجان‌انگیز را به دست آورید.

Jeopardy CTF چیست؟

در فرمت Jeopardy CTF که یکی از محبوب‌ترین فرمت‌های رقابت‌های CTF  است، تیم‌ها می‌توانند به‌صورت آنلاین یا حضوری، در مسابقه شرکت کنند. اعضای هر تیم در یک محیط آنلاین، فایل‌ها را تبادل، چالش‌های فنی را حل و در نهایت پاسخ‌ها را ارسال می‌کنند تا امتیاز کسب کنند. ویژگی برجستۀ این مسابقات، سیستم امتیازدهی منحصربه‌فرد آن‌هاست. در بسیاری از این رقابت‌ها، سه تیم اولی که هر چالش را حل کنند، امتیاز اضافی دریافت می‌کنند. این روند، با نام‌های First Blood ،Second Blood و Third Blood شناخته می‌شود؛ اصطلاحاتی که نشان‌دهندۀ سرعت عمل و هماهنگی گروهی تیم‌هاست.
علاوه‌بر این، در بسیاری از مسابقات، قانون کاهش تدریجی امتیاز چالش‌ها اعمال می‌شود. به این صورت که هر چالش در ابتدا با بیشترین امتیاز آغاز می‌شود؛ اما با حل شدن توسط تیم‌های بیشتر، امتیاز آن، به‌تدریج کاهش می‌یابد تا به حداقل مشخصی برسد. این مکانیزم، تیم‌ها را به رقابت برای حل سریع‌تر و خلاقانه‌تر چالش‌ها تشویق می‌کند.

ساختار Jeopardy CTF چگونه است؟

چالش‌های Jeopardy، در دسته‌بندی‌های مختلفی ارائه می‌شوند که هریک بر بخش خاصی از امنیت سایبری تمرکز دارد. مهم‌ترین این دسته‌ها عبارت‌اند از:

• Web Exploitation: بررسی آسیب‌پذیری‌های رایج وب‌سایت‌ها مانند SQL Injection ،XSS و CSRF
• Cryptography: حل مسائل مربوط به الگوریتم‌ها و پروتکل‌های رمزنگاری یا شکستن پیام‌های رمزگذاری‌شده
• Forensics: تحلیل فایل‌ها، دیسک‌ها، ترافیک شبکه یا حافظه برای کشف اطلاعات پنهان
• Reverse Engineering: بررسی نرم‌افزارها و فایل‌های باینری برای درک رفتار یا یافتن باگ‌های امنیتی
• Binary Exploitation: سوءاستفاده از آسیب‌پذیری‌های برنامه‌های کامپایل‌شده مانند Buffer Overflow یا خطاهای مدیریت حافظه
• Networking: تحلیل بسته‌های شبکه، کشف ضعف پروتکل‌ها و بازسازی داده‌های عبوری
• Steganography: شناسایی و استخراج پیام‌های مخفی در فایل‌های تصویر، صوت یا متن
• Programming: طراحی ابزار یا اسکریپت برای حل معماهای خاص یا مسائل الگوریتمی
• Miscellaneous: مجموعه‌ای از چالش‌های خلاقانه و متنوع خارج از دسته‌بندی‌های دیگر

مکانیزم گیم‌پلی بازی‌های Jeopardy CTF چگونه است؟

در مسابقات Jeopardy CTF، بازیکنان یا تیم‌ها با فهرستی از چالش‌ها روبه‌رو می‌شوند که هریک براساس سطح دشواری، امتیاز متفاوتی دارند. شرکت‌کنندگان می‌توانند هر چالشی را به‌دلخواه انتخاب کنند و با حل آن، امتیاز به دست آورند. هدف اصلی، جمع‌آوری بیشترین امتیاز ممکن تا پایان مسابقه است. حل چالش‌ها نیازمند مهارت‌های فنی، تحلیل منطقی و خلاقیت است. هرگاه تیمی، چالشی را حل کند، امتیاز آن در جدول رده‌بندی ثبت خواهد شد. در نهایت، تیم یا فردی که بیشترین امتیاز را کسب کرده باشد، به‌عنوان برندۀ مسابقه معرفی می‌شود. این ساختار به‌گونه‌ای طراحی شده است که ضمن سادگی و قابل فهم بودن برای مبتدیان، برای حرفه‌ای‌ها نیز فضایی رقابتی، جدی و هیجان‌انگیز فراهم می‌کند.

مهارت‌های مورد نیاز برای Jeopardy CTF

شرکت در مسابقات Jeopardy CTF نه‌تنها رقابتی جذاب، بلکه فرصتی ارزشمند برای تقویت و یادگیری مهارت‌های کاربردی در دنیای واقعی امنیت سایبری است. مهم‌ترین این مهارت‌ها عبارت‌اند از:

• حل مسئله: توانایی مواجهۀ سیستماتیک با مسائل پیچیده و یافتن بهترین راه‌حل
• دانش فنی: آشنایی و تمرین عملی در حوزه‌هایی مانند رمزنگاری، امنیت وب، مهندسی معکوس و باینری
• تفکر تحلیلی: شکستن مسائل به اجزای کوچک‌تر، کشف الگوها و یافتن راه‌حل‌های منطقی
• تجربۀ عملی: کار با ابزارهای تخصصی امنیت سایبری و تمرین تکنیک‌های واقعی در محیطی شبیه‌سازی‌شده
• کار تیمی: همکاری و تقسیم وظایف برای حل چالش‌های گروهی
• مدیریت زمان: اولویت‌بندی و فعالیت مؤثر تحت‌فشار محدودیت‌های زمانی (اکثر مسابقات، محدودیت زمانی دارند.)
• انطباق‌پذیری: یادگیری سریع مهارت‌های جدید و تطبیق با مسائل ناشناخته
• پشتکار و تاب‌آوری: تداوم تلاش پس از شکست‌های مکرر و یادگیری از خطاها برای دستیابی به موفقیت

مزایا و معایب Jeopardy CTF

مسابقات جئوپاردی به‌دلیل ساختار مشخص و منظم خود، محبوبیت زیادی پیدا کرده‌اند.

از مهم‌ترین مزایای این سبک می‌توان به موارد زیر اشاره کرد:

• تمرکز بر مهارت‌های فردی: شرکت‌کنندگان می‌توانند توانایی‌های تخصصی خود در حوزه‌های مختلف امنیت سایبری را به نمایش بگذارند.
• سازماندهی آسان‌تر: طراحی و دسته‌بندی از‌پیش‌تعیین‌شدۀ مسائل، برگزاری این مسابقات را نسبت به سایر فرمت‌ها آسان‌تر می‌کند.
• مقیاس‌پذیری بالا: این فرمت، قابلیت میزبانی از گروه‌های کوچک تا تیم‌های بزرگ را دارد و برای رویدادهای مختلف انعطاف‌پذیر است.

معایب این سبک عبارت‌اند از:

• کم‌توجهی به سناریوهای واقعی: هرچند آموزشی است؛ اما همیشه بازتاب‌دهندۀ پیچیدگی چالش‌های واقعی امنیت سایبری نیست.
• تکراری شدن: اگر به‌طور مداوم به‌روزرسانی و طراحی چالش‌های جدید انجام نشود، مسابقات برای شرکت‌کنندگان حرفه‌ای، حالت یکنواخت پیدا می‌کند.

تفاوت‌های کلیدی بین Jeopardy CTF و Attack & Defense CTF

وقتی صحبت از رقابت‌های CTF می‌شود، دو فرمت اصلی Jeopardy و Attack & Defense بیشتر از بقیه مورد توجه قرار می‌گیرند. هرکدام ویژگی‌ها، مزایا و اهداف متفاوتی دارند. آشنایی با تفاوت‌های آن‌ها به شما کمک می‌کند تا راحت‌تر تشخیص دهید کدام مدل بیشتر با مهارت‌ها و اهداف شما هم‌خوانی دارد. در جدول زیر، تفاوت‌های این دو فرمت اصلی را مشاهده می‌کنید: 

استراتژی‌های موفقیت در Jeopardy CTF

موفقیت در مسابقات Jeopardy CTF، فقط به دانش فنی محدود نیست. داشتن استراتژی درست می‌تواند تفاوت بین پیروزی یا عقب ماندن از رقبا را ایجاد کند. در ادامه، مهم‌ترین نکات موفقیت را مشاهده می‌کنید:

1. اولویت‌بندی چالش‌ها بر‌اساس امتیاز و سختی: ابتدا چالش‌هایی را انتخاب کنید که بیشترین بازدهی امتیازی را دارند و با توانایی تیم یا فردی شما هم‌خوانی دارد.
2. تقسیم وظایف تیمی: اگر به‌صورت تیمی شرکت می‌کنید، هر عضو روی حوزۀ تخصصی خود تمرکز کند؛ به‌عنوان مثال، یک نفر رمزنگاری، دیگری وب و فرد دیگر مهندسی معکوس باشد.
3. ثبت امتیاز و دنبال کردن First Blood: تلاش برای حل سریع چالش‌ها و گرفتن امتیازهای اولیه می‌تواند برتری زیادی در جدول رده‌بندی ایجاد کند.
4. استفاده از ابزارهای مناسب: ابزارهای تخصصی هر حوزه را بشناسید و برای هر نوع چالش آمادگی داشته باشید؛ به‌عنوان مثال Burp Suite برای وب، Ghidra برای مهندسی معکوس، Wireshark برای شبکه و CyberChef برای رمزنگاری محبوب هستند.
5. مطالعۀ write‑upهای مسابقات گذشته: بررسی حل مسائل مسابقات گذشته، یادگیری روش‌های مختلف و آماده بودن برای چالش‌های مشابه، به افزایش سرعت و دقت کمک می‌کند.
6. مدیریت زمان و فشار مسابقه: برنامه‌ریزی درست برای استفادۀ بهینه از زمان، تقسیم انرژی و استراحت کوتاه در طول رقابت بسیار مهم است.
7. انعطاف‌پذیری و یادگیری سریع: آماده باشید که در حین مسابقه، مهارت‌های جدید یاد بگیرید و با چالش‌های غیرمنتظره مواجه شوید.
8. پشتکار و روحیۀ تیمی: شکست‌های موقت طبیعی است؛ ادامه دادن و حمایت از هم‌تیمی‌ها، کلید رسیدن به موفقیت است.

منابع معروف برای مسابقۀ Jeopardy CTF

برای شرکت در مسابقات Jeopardy CTF، استفاده از منابع مناسب نقش بسیار مهمی دارد. این پلتفرم‌ها باعث می‌شوند به‌صورت تمرینی مهارت‌های خود را ارتقا دهید و در مسابقات واقعی با تیم‌های بین‌المللی رقابت کنید. یکی از معتبرترین بسترها CTFd است. این پلتفرم متن‌باز به سازمان‌دهندگان اجازه می‌دهد چالش‌های متنوعی را طراحی کرده و مسابقات Jeopardy را با قابلیت‌های سفارشی‌سازی بالا برگزار کنند. از طرفی، برای کسانی که می‌خواهند به‌صورت عملی مهارت‌های خود را تمرین کنند، Hack The Box گزینه‌ای عالی است و مجموعه‌ای از چالش‌های Jeopardy را در حوزه‌های مختلف امنیتی ارائه می‌دهد. همچنین، CyberTalents برای مسابقات بین‌المللی و تمرین با چالش‌های واقعی و جامعۀ فعال امنیتی بسیار کاربردی است. علاوه‌بر این، شما می‌توانید به مسابقۀ امنیت سایبری المپیک فناوری ۲۰۲۴  که سال گذشته توسط آکادمی راوین، به‌عنوان برگزارکنندۀ بخش امنیت سایبری المپیک فناوری برگزار شد، مراجعه کنید. با این کار، هم با نمونه‌سؤالات مسابقه آشنا می‌شوید و هم آمادگی بیشتری برای رقابت امسال پیدا می‌کنید.